Overzicht

Fecale incontinentie is het medische begrip die de onwillekeurige afvoer van darminhoud (fecaal, gassen of winden) beschrijft. Er is sprake van een zware fecale incontinentie als u ten minste wekelijks vaste of vloeibare ontlasting ongecontroleerd verliest. De oorzaken van een fecale incontinentie kunnen zeer veelzijdig zijn en omvatten aandoeningen, trauma's in het anale en/of rectale bereik tot aan geboortefouten of schade aan zenuwen.
 
Fecale incontinentie hebben mensen in alle leeftijdsgroepen over de gehele wereld. Het is een thema, dat door patiënten vaak wordt verzwegen en met radicale ingrepen aan het alledaagse leven is gekoppeld. Er is echter geen reden zich met deze aandoening terug te trekken, aangezien vandaag de dag er een groot aantal behandelmethodes is dat u een normaal leven mogelijk maakt.
 
Op de volgende pagina's zullen wij u niet alleen een kort overzicht geven over de fysiologie van het rectum en de anus alsmede de mogelijke oorzaken, symptomen en uitwerkingen van de fecale incontinentie, maar ook met name de behandelmethodes weergeven die u kunnen helpen de fecale incontinentie te herstellen.

Fysiologie

Voordat wij op de volgende pagina's gedetailleerder op de fecale incontinentie ingaan, willen wij u eerst kort toelichten hoe de einddarm (het rectum) en de aars (anus) in principe functioneren.

De opzettelijke controle van de darmgassen en stoelgang is een complex proces. In de einddarm wordt de darminhoud ingedikt en zo lang verzameld totdat receptoren van de darmwand de behoefte aan het afvoeren aan de hersenen doorgeven. De afgifte van de ontlasting wordt door een kringspier (aarssluitspier) gecontroleerd. Deze kringspier omringt een smalle doorgang tussen het rectum en de anus, het anale kanaal. Een gezonde kringspier blijft normaliter gesloten. De spier drukt het anaalkanaal samen en voorkomt daarmee het afvoeren van de ontlasting uit de darm. Bij gecontroleerde ontspanning van de sluitspier opent het anaalkanaal en kan de ontlasting door het anaalkanaal uit het rectum worden ontlast.

Oorzaken

Er is een hoop verschillende factoren die fecale incontinentie kunnen veroorzaken:
·        Aandoeningen als diabetes, multiple sclerose en colorectale
         aandoeningen¹
·        Trauma in het anale- en/of rectale bereik¹
·        Een geboortefout, gewijzigde fecale consistentie of abnormale rectale
         capaciteit¹
·        Zenuwbeschadiging van de bekkenbodem¹
 
1. Nelson RL, Epidemiology of fecal incontinence. Gastroenterology. 2004 Jan; 126 (1 Suppl 1):S3-7. Review.

Symptomen & Effecten

Als u ten minste wekelijks onder een onwillekeurige afvoer van vaste of vloeibare ontlasting lijdt, is het mogelijk dat u onder een zware fecale incontinentie lijdt.
Deze symptomen hoeft u niet te accepteren, aangezien er vandaag de dag goede behandelmogelijkheden bestaan. Neem contact op met uw arts. Hij zal u graag adviseren en u mogelijke medische oplossingen aangeven.

Effecten
Zware fecale incontinentie heeft vaak met verlegenheid en frustratie te maken. Bovendien kan het een groot aantal effecten hebben die u in uw alledaagse leven en in uw relaties kan beperken, zoals bijv.:
·        het continu op zoek gaan naar een openbaar toilet
·        isolatie met de buitenwereld, aangezien u het huis niet meer wilt/kunt
         verlaten
·        pijnlijk aangedaan en gedeprimeerd zijn

Kent u deze gevoelens en situaties? Ziet u ook evt. af van activiteiten, zoals vrienden bezoeken, dansen, met uw kleinkinderen spelen, joggen enz.? En/of telt u ook veel geld neer voor dure incontinentiebroekjes?

Dit hoeft niet. Er zijn verschillende medische oplossingen voor de behandeling van fecale incontinentie.

Behandeling & bezoek

Als u last hebt van fecale incontinentie, hoeft u de onaangename gevolgen niet passief te accepteren. Afhankelijk van de soort en zwaarte van uw aandoening, bestaan er verschillende behandelmogelijkheden die u weer kunnen helpen aan een normaal alledaags leven.

Uw arts zal samen met u een therapie kiezen die voor u het meest succesvol zal zijn. De keuze van één of meerdere behandelmethodes hangt hierbij af van onder meer uw leeftijd, uw gezondheid en uw persoonlijke voorkeur. Hieronder willen wij u graag de meest gangbare methodes voorstellen.

Bij de behandelalternatieven kan men in principe tussen twee methodes kiezen:
1.      Procedure en hulpmiddelen die u helpen om met de fecale
          inconsistentie om te gaan en deze eventueel te verminderen, ze echter
         niet geneest
2.      Therapieën die een consistentie weer kunnen herstellen.

Mogelijkheden die u helpen om met de fecale incontinentie resp. de symptomen om te gaan:

·        gedragstherapie: Een mogelijk alternatief die het optreden van fecale inconsistentie kan beperken, is een gedragstherapie. Met behulp hiermee leert u uw toiletgewoontes alsmede uw angsten en de bij deze aandoening behorende stress aan te sturen. Bovendien omvat dit vaak een dieet.

·        Dieet: De fecale incontinentie wordt vaak ook daardoor veroorzaakt dat de kringspier vaak niet meer voldoende is bij een grote hoeveelheid meer vloeibare ontlasting. Bovendien kan een overmatige gasvorming eventueel negatief op de continentie werken. Als gevolg hiervan is het mogelijk dat uw arts u verzoekt, gasvormend voedsel te vermijden, de inname van vloeistoffen, vet en ballaststoffen te beperken evenals de inname van "verstoppend" voedsel, zoals bananen en rijst, te vergroten.

·    Absorberende producten Hulpmiddelen, zoals inlegstukjes, speciaal ondergoed maar ook incontinentiebroekjes voor volwassenen zijn een andere mogelijkheid waarmee u de symptomen van fecale incontinentie tegen kunt gaan. U kunt deze in apotheken en overige detailhandels in verschillende maten aanschaffen.
 
Behandelmogelijkheden:
Als u niet alleen wilt leren, om met uw fecale incontinentie te kunnen leven, maar ook uw continentie wilt herstellen, kunnen de volgende therapieën voor een duurzame oplossing zorgen:

·        Spiertraining met biofeedback: Bij enkele soorten incontinentie helpen oefeningen die de bekkenbodemspieren sterker maken en aanspannen. Het principe van biofeedback is eenvoudig: Er worden elektronische apparaten gebruikt, die geringe elektrische signalen, die door specifieke spieren worden afgegeven, opnemen. Bij de behandeling van fecale incontinentie zal de kracht van uw kringspiercontractie worden gemeten. Deze spiercontracties worden aansluitend in auditieve (hoorbare) en/of visuele (zichtbare) signalen omgezet. U kunt hierdoor de spieractiviteit waarnemen en ervaren en deze bewust controleren. Met behulp van biofeedback kunnen zwakke spieren naar wens beter worden geactiveerd, overspannen spieren ontspannen en kan de algemene spieractiviteit worden gecoördineerd.

·        Medicatie: Als u last hebt van lichte fecale incontinentie, kan dit met geneesmiddelen worden behandeld. Er is een groot aantal medicijnen dat in aanmerking komt voor de behandeling van diarree. Enkele zorgen ervoor dat de ontlasting harder wordt en versterkt de tonus van de rectale spieren. Andere medicijnen verminderen de intestinale secretie, darmperistaltiek de beweging van de ontlasting door de darm. Bovendien kunnen medicijnen in aanmerking komen die de waterhuishouding in de ontlasting vermindert of het darmslijmhuis tegen irritaties beschermd.

·        Chirurgische methode: Chirurgische behandelingen kunnen anatomische abnormaliteiten resp. fysische schade aan sluit-/darmspier corrigeren. De meest gangbare methodes zijn hiertoe:

1.     Sfincterplastiek: Dit is de meest gebruikte ingreep om schade aan de kringspier te verhelpen. Als uw anatomisch defect echter te groot is of er  zijn nog andere oorzaken aanwezig betreffende de fecale incontinentie, kan het zijn dat deze methode niet het gewenste effect (de continentie) brengt.

2.     Colostomie: Dit kan in zware gevallen van de fecale incontinentie of als andere therapievormen ongeschikt zijn, worden uitgevoerd. Bij colostomie wordt het darmeinde middels een chirurgisch herstel van een opening (stoma) in het onderlichaam gemaakt. Deze procedure regelt weliswaar niet de controle van de ontlasting, maar maakt het wel mogelijk dat de ontlasting in een verzamelzak wordt afgevoerd (deze wordt op het lichaam gedragen).

3.     Procedure van spiertranspositie: Hierbij wordt een spier uit uw bovenbeen of  uw bil gehaald en in een lus om uw anaalkanaal aangebracht zodat deze als kringspier kan worden gebruikt.

4.     Dynamische graziloplastiek: Deze chirurgische behandeling combineert de spiertranspositieprocedure met de implantatie van een elektrode voor de spierstimulatie van de getransponeerde spier.

AMS Acticon® Neosfincter: Deze procedure kan voor u een alternatief zijn als bij u de eerder conservatieve therapieën of overige chirurgische procedures niet effectief zijn of volgens de arts ongeschikt zijn. De AMS Acticon Neosfincter is een kleine implantaat dat tijdens een operatie (volledige narcose) wordt ingebracht. Deze kunstmatige sluitspier van AMS, Acticon®, simuleert de functie van de lichaamseigen kringspier en maakt een succesvolle darmcontrole mogelijk.
 
Het bezoek bij de arts
In de meeste gevallen kunnen patiënten met fecale incontinentie medisch worden geholpen. De vrees van patiënten dat tegen hun lijden niets kan worden gedaan, is meestal ongegrond. De eerste stap is daarom een bezoek aan uw huisarts of een specialist, de proctoloog. Schaamt u zich daarom niet uw arts te raadplegen en medische hulp te accepteren.

Wat verwacht u bij uw bezoek aan een arts en/of hoe kunt u zich voorbereiden om voor uw arts de diagnose te vereenvoudigen?

Aangezien elke therapie individueel op de patiënt moet worden aangepast, en de stoelincontinentie verschillende oorzaken kan hebben, zal de arts u grondig navragen betreffende uw ziekteverleden, uw voedingsgewoonten en uw gewoonten betreffende de stoelgang. Hierbij kan een "darmdagboek" helpen. In dit geval noteert u enige tijd voordat u naar de arts gaat, wanneer en hoeveel vloeistof of voedsel u inneemt en wanneer de stoelgang resp. het symptoom van fecale incontinentie optreedt.

In het kader van de verdere diagnose zal uw arts een onderzoek uitvoeren die enige of alle volgende gangbare tests kan omvatten:

·        bloedtest: Hierbij wordt het bloed op de hoeveelheid hormonen en andere elementen onderzocht.

·        rectaal onderzoek: Bij dit pijnloze onderzoek zal uw arts de einddarm (rectum) met een vinger onderzoeken.

·        manometrie: Met dit pijnloos onderzoek zal de druk of spanning van het  kanaalkanaal tijdens rust, druk en persen worden gemeten. Bovendien kan uw arts middels dit onderzoek bepalen of uw einddarm over voldoende  volume en een bijpassende gevoeligheid beschikt. In dit kader zal uw arts  een meetsonde in uw rectum inbrengen.

·        endoanaal echo-onderzoek: Dit is een visueel onderzoek van uw kanaalkanaal en het omliggend weefsel. Voor dit doeleinde wordt een kleine echosonde in uw anus ingebracht.

Het juiste ziekenhuis vindt u HIER.