Overzicht

"Mijn "darmongelukjes" gebeuren steeds vaker. Het voelt alsof mijn hele leven om dit probleem draait. Ik ben het vuile ondergoed en de incontinentiebroekjes zat en ben aan het einde van mijn Latijn."*

Fecale incontinentie is het medische begrip, dat de onvrijwillige afvoer van darminhoud (ontlasting, gas of winden) beschrijft. Er is sprake van een zware fecale incontinentie als u tenminste wekelijks vaste of vloeibare ontlasting ongecontroleerd verliest. De oorzaken van een fecale incontinentie kunnen zeer veelzijdig zijn. Zo kunnen deze aandoeningen, trauma's in het anale en/of rectale gebied tot aan geboortefouten of schade aan zenuwen omvatten.

Fecale incontinentie komt over de gehele wereld voor in alle leeftijdsgroepen en zowel bij vrouwen als mannen. Het is een onderwerp, dat door patiënten vaak wordt verzwegen en met radicale problemen aan het alledaagse leven is gekoppeld. Er is echter geen reden dat u zich met deze aandoening terug moet trekken uit de samenleving. Vandaag de dag zijn er een groot aantal behandelmethodes, waardoor u weer een normaal leven kunt leiden.

Op de volgende pagina's zullen wij u niet alleen een kort overzicht geven over de fysiologie van het rectum en de anus. Daarnaast zullen de mogelijke oorzaken, symptomen en uitwerkingen van de fecale incontinentie uitlegt worden en worden de behandelmethodes weergeven die kunnen helpen deze incontinentie te herstellen.

*Deze commentaren zijn gebaseerd op aangetoonde ervaringen uit gecontroleerde chatrooms, waarbij patiënten hun ervaringen delen. Ze geven niet de ervaring van een bepaalde patiënt weer en zijn niet kenmerkend voor alle gebruikers.

Fysiologie

Voordat wij op de volgende pagina's gedetailleerder op de fecale incontinentie ingaan, willen wij u eerst kort toelichten hoe de endeldarm (het rectum) en de anus in principe functioneren.

De controle van de darmgassen en ontlasting is een complex proces. In de endeldarm wordt de darminhoud geconcentreerd verzameld. Dit gebeurt totdat de receptoren in de darmwand de behoefte aan het afvoeren doorgeven aan de hersenen. De afgifte van de ontlasting wordt door een kringspier (anussluitspier) gecontroleerd. Deze kringspier omringt een smalle doorgang tussen het rectum en de anus, het anale kanaal. Een gezonde kringspier blijft normaliter gesloten. De spier drukt het anale kanaal samen en voorkomt daarmee het afvoeren van de ontlasting uit de darm. Bij gecontroleerde ontspanning van de sluitspier opent het anale kanaal en kan de ontlasting door het anale kanaal uit het rectum worden getransporteerd.

Oorzaken

Er zijn verschillende factoren, die fecale incontinentie kunnen veroorzaken:

·        Aandoeningen zoals diabetes, multiple sclerose en colorectale 
          aandoeningen¹
·        Trauma in het anale- en/of rectale bereik¹
·        Een geboortefout, gewijzigde stoelconsistentie of abnormale
         rectale capaciteit".
·        Zenuwbeschadiging in de bekkenbodem¹
·        Een lastige bevalling1

1. Nelson RL, Epidemiology of fecal incontinence. Gastroenterology. 2004 Jan; 126 (1 Suppl 1):S3-7. Review. S3-7. Review.

Symptomen & Effecten

Als u wekelijks een onvrijwillige afvoer van de ontlasting meemaakt, dan is het mogelijk dat u zware fecale incontinentie heeft. Deze problemen hoeft u niet te accepteren. Vandaag de dag zijn goede behandelmogelijkheden beschikbaar.
Neem contact op met uw arts. Hij zal u graag adviseren en u mogelijk een medische behandeling bieden.

Effecten

"Ik wil niet meer met mijn vrienden trainen en uitgaan: Ik denk alleen nog maar, dat ik bij het minste of geringste naar het toilet moet rennen". * Zware fecale incontinentie is vaak gekoppeld aan verlegenheid en frustratie. Bovendien kan het een groot aantal effecten hebben, die u in uw alledaagse leven en in uw relaties kunenn beperken, zoals :
·        het continu op zoek gaan naar een openbaar toilet.
·        isolatie van de buitenwereld, u wilt/kunt het huis niet meer verlaten.
·        pijnlijk aangedaan en gedeprimeerd zijn.

Kent u deze gevoelens en situaties? Ziet u ook af van leuke activiteiten, zoals vrienden bezoeken, dansen, met uw kleinkinderen spelen, en joggen? Misschien legt u veel geld neer voor incontinentiebroekjes voor volwassenen?

Dit is niet nodig. Er bestaan verschillende medische oplossingen voor de behandeling van de fecale incontinentie.. Een ervan is de kunstmatige darmsluitspier (de Sfincter).

*Deze commentaren zijn gebaseerd op aangetoonde ervaringen uit gecontroleerde chatrooms, waarbij patiënten hun ervaringen delen. Ze geven niet de ervaring van een bepaalde patiënt weer en zijn niet kenmerkend voor alle gebruikers.

Behandeling & bezoek

Als u last heeft van fecale incontinentie hoeft u de onaangename gevolgen niet passief te accepteren. Afhankelijk van de soort en zwaarte van uw aandoening, bestaan er verschillende behandelmogelijkheden, die u weer kunnen helpen aan een normaal alledaags leven.

Uw arts zal samen met u een therapie kiezen die voor u het meest succesvol zal zijn. De keuze van één of meerdere behandelmethodes hangt hierbij af van onder meer uw leeftijd, uw gezondheid en uw persoonlijke voorkeur. Hieronder willen wij u graag over  meest gangbare methodes informeren:

Bij de behandelmethodes kan men in principe tussen twee methodes kiezen:

1.      Procedure en hulpmiddelen die u helpen om met fecale incontinentie
         om te gaan en deze eventueel te verminderen. Deze genezen echter niet

2.      Therapieën die een incontinentie weer kunnen herstellen.

Mogelijkheden die u helpen om met fecale incontinentie en de symptomen om te gaan zijn:

·        Gedragstherapie:
Een mogelijk alternatief die fecale incontinentie kan beperken, is een gedragstherapie. Met behulp hiervan leert u uw toiletgewoontes, uw angsten en de bij deze aandoening behorende stress aan te sturen. Bovendien omvat dit vaak een dieet.

·        Dieet:
De fecale incontinentie wordt vaak veroorzaakt, doordat de kringspier niet adequaat meer kan omgaan met een grote hoeveelheid ontlasting, wanneer deze vloeibaarder is. Bovendien kan overmatige gasvorming eventueel negatief op de incontinentie werken. Als gevolg hiervan is het mogelijk dat uw arts u verzoekt om gasvormend voedsel te vermijden, de inname van vloeistoffen, vet en ballaststoffen te beperken en/of de inname van "verstoppend" voedsel, zoals bananen en rijst, te vergroten.

-      Absorberende producten
Hulpmiddelen, zoals inlegstukken, speciaal ondergoed maar ook incontinentiebroekjes voor volwassenen, zijn een andere mogelijkheid waarmee u de symptomen van fecale incontinentie tegen kunt gaan. U kunt deze in apotheek in verschillende maten aanschaffen.

Behandelmogelijkheden:
Na een effectieve behandeling kunnen de meest mannen en vrouwen weer terug naar een actief en waardig alledaags leven. Als u niet alleen wilt leren om met uw fecale incontinentie om te gaan, maar ook uw continentie wilt herstellen, dan kunnen de volgende therapieën voor een duurzame oplossing zorgen:

·        Spiertraining met biofeedback:
Bij enkele soorten incontinentie helpen oefeningen die de bekkenbodemspieren sterker maken en aanspannen. Het principe van biofeedback is eenvoudig: Er worden elektronische apparaten gebruikt, die geringe elektrische signalen aan de specifieke spieren worden opgenomen. Bij de behandeling van fecale incontinentie zal de kracht van uw anuscontractie worden gemeten. Deze spiercontracties worden aansluitend in auditieve (hoorbare) en/of visuele (zichtbare) signalen omgezet. U kunt hierdoor de spieractiviteit waarnemen en ervaren om deze bewust te controleren. Met behulp van biofeedback kunnen zwakke spieren naar wens beter worden geactiveerd, overspannen spieren ontspannen en de algemene spieractiviteit worden gecoördineerd.

·        Medicatie:
Als u last heeft van lichte fecale incontinentie, kan dit met geneesmiddelen worden behandeld. Er zijn een aantal medicijnen, dat in aanmerking komt voor de behandeling van diarree. Enkele zorgen ervoor dat de ontlasting harder wordt en versterkt de tonus van de rectale spieren. Andere medicijnen verminderen de darmbeweging en de beweging van de ontlasting door de darm. Bovendien kunnen medicijnen het watergehalte in de ontlasting verminderen of de darmslijmvlies tegen irritaties beschermen in aanmerking komen.

Chirurgische methode:
Chirurgische behandelingen kunnen anatomische abnormaliteiten resp. fysieke schade aan sluit-/darmspier corrigeren. De meest gangbare methodes zijn:

1.     Sfincterplastiek: Dit is de meest gebruikte operatieve ingreep om een schade aan de kringspier te verhelpen. Als uw anatomisch defect echter te groot is of er zijn nog andere oorzaken aanwezig voor de fecale incontinentie, kan het zijn dat deze methode niet het gewenste effect (de continentie) brengt.

2.     Colostomie: Dit kan in zware gevallen van de fecale incontinentie of wanneer andere therapievormen ongeschikt zijn, worden uitgevoerd. Bij colostomie wordt het darmeinde chirurgische herstelt door de opening op een ander plaats in het onderlichaam aan te maken (stoma). Deze procedure regelt weliswaar niet de controle van de ontlasting, maar maakt het mogelijk dat de ontlasting in een verzamelzak wordt afgevoerd. Deze wordt op het lichaam gedragen).

3.     Procedure van spiertransportatie: Hierbij wordt een spier uit uw bovenbeen of uit uw bil gehaald en in een lus om uw anale kanaal aangebracht zodat deze als kringspier kan worden gebruikt.

4.     Dynamische graziloplastiek: Deze chirurgische behandeling combineert de spiertransportatie procedure met de implantatie van een elektrode voor de spierstimulatie van de getransparteerde spier.

AMS Acticon® Neosfincter: Deze procedure kan voor u een alternatief zijn als eerder conservatieve therapieën of overige chirurgische procedures niet effectief zijn of volgens de arts ongeschikt zijn. De AMS Acticon® Neosfincter is een kleine implantaat dat tijdens een operatie (volledige narcose) wordt ingebracht. Deze kunstmatige sluitspier van AMS simuleert de functie van de lichaamseigen kringspier en maakt een succesvolle darmcontrole mogelijk.

Het bezoek bij de arts

In de meeste gevallen kunnen vrouwen met fecale incontinentie medisch worden geholpen. De vrees van patiënten dat tegen hun lijden niets kan worden gedaan, is meestal ongegrond. De eerste stap is daarom een bezoek aan uw huisarts of een specialist, de proctoloog. Schaamt u zich daarom niet uw arts te raadplegen en medische hulp te accepteren.

Wat verwacht u bij uw bezoek aan een arts en/of wat kunt u voorbereiden om voor uw arts de diagnose te vereenvoudigen?

Aangezien elke behandeling individueel op de patiënt moet worden aangepast en de fecale incontinentie verschillende oorzaken kan hebben, zal de arts grondig vragen naar uw ziekteverleden, uw voedingsgewoonten en uw gewoonten betreffende de ontlasting. Hierbij kan een "darmdagboek" helpen. In dit geval noteert u enige tijd voordat u naar de arts gaat, wanneer en hoeveel vloeistof of voedsel u inneemt en wanneer de ontlasting resp. het symptoom van fecale incontinentie optreedt.

In het kader van de verdere diagnose zal uw arts een onderzoek uitvoeren die mogelijk de volgende gangbare tests kunnen omvatten:

·        Bloedtest: Hierbij wordt het bloed op de hoeveelheid hormonen en
         andere elementen onderzocht.

·        Rectaal onderzoek: Bij dit pijnloze onderzoek zal uw arts de endeldarm
        (rectum) met een vinger onderzoeken.

·        Manometrie: Met dit pijnloze onderzoek zal de druk of spanning van het 
        rectum tijdens rust, druk en persen worden gemeten. Bovendien kan uw
        arts door dit onderzoek bepalen of uw endelddarm over een voldoende
        volume en een bijpassende gevoeligheid beschikt. In dit kader zal uw
        arts een meetsonde in uw rectum inbrengen.

·        Endoanaal echo-onderzoek: Dit is een visueel onderzoek van uw anale 
         kanaal en het omliggende weefsel. Voor dit doeleinde wordt een kleine
         echosonde in uw anus ingebracht.

Afhankelijk van de gezondheidsstatus is het mogelijk, dat uw arts andere en/of nog verdere onderzoeken uitgevoerd.

De juiste arts vindt u HIER.